Rozmowa o literaturze jako sposobie oswajania doświadczeń – historycznych, osobistych i wyobrażonych. W centrum uwagi znajduje się siła słowa, która pomaga mówić o traumie, stratach, wytrwałości i poszukiwaniu sensu, a także zdolność tekstu literackiego do przekształcania rzeczywistych wydarzeń w poezję, prozę lub fantastyczne światy. Dzięki spotkaniom z autorami uczestnicy będą mogli zobaczyć, jak współczesna literatura ukraińska radzi sobie z pamięcią, bólem, nauką i wyobraźnią, tworząc nowe sposoby mówienia o złożonej rzeczywistości.
15-18 maja 2025
PKiN i plac Defilad
Ukraiński Salon Książki
Festiwal
SIŁA SŁOWA
PROGRAM WYDARZEŃ
14:00-15:00
Forum B
Rozmowa z Iryną Grabowską: jak wydarzenia historyczne stają się fantastyką
Wydarzenia, które zmieniają kraje, często stają się również wydarzeniami zmieniającymi literaturę. Podczas tego spotkania z Iryną Grabowską porozmawiamy o tym, jak doświadczenia najnowszej historii Ukrainy przekształcają się w fantastyczne światy.
Uczestniczka: Iryna Grabowska
Prowadząca: Anna Ursulenko
15:00–16:00
Forum B
Słowo, które podtrzymuje: poezja jako sposób, by przetrwać
Autorskie spotkanie o sile słowa w czasach wojny, strat i wewnętrznych prób. Poezja staje się tutaj nie tylko formą twórczości, ale także sposobem na ocalenie siebie, odnalezienie światła pośród ciemności oraz nadanie głosu temu, o czym trudno mówić na głos. To wieczór szczerych tekstów, żywych emocji i rozmowy o tym, jak słowo może wspierać, leczyć i jednoczyć.
Uczestniczka: Iryna Muliarchuk
Prowadzący: Stanisław Jaglarz
16:00-17:00
Forum B
Życie po udarze. Prezentacja książki „Robaków rozgryzać nie wolno”
Prezentacja książki o doświadczeniu traumy i życiu po niej. To próba znalezienia języka dla trudnych przeżyć, łącząca osobiste historie, dokumentalność i literacką formę. Podczas spotkania autorzy opowiedzą o powstawaniu książki i kontekstach, które za nią stoją, oraz o tym, jak mówić o bólu — szczerze i bez upiększeń.
Uczestnicy: Tetiana Kolesnichenko, Macej Stanik
Prowadząca: Oleksandra Iwaniuk
17:00-18:00
Forum B
„Teorie kwantowe i odwieczne przekleństwa” – jak autorzy wplatają naukę w swoje fikcyjne światy
Dyskusja na temat tego, jak powstają światy literackie na styku racjonalności i mitologii. Dlaczego współczesna fantastyka coraz częściej opiera się na koncepcjach naukowych i jak współistnieją one z dawnymi legendami, magią i klątwami? Autorzy porozmawiają o sposobach konstruowania rzeczywistości w powieściach, granicy między naukową dokładnością a swobodą artystyczną, a także o tym, jak wiedza – naukowa czy mitologiczna – staje się narzędziem tworzenia przekonującego świata fikcyjnego.
Uczestnicy: Max Kidruk, Radek Rak
Prowadzący: Marcin Zwierzchowski
AUTORZY
Ukraiński pisarz, wydawca i popularyzator nauki.
Autor projektu „Teoria niemożliwości” w Ukraińskim Radiu, książek „Gdzie nie ma Boga”, „Nie oglądaj się i milcz”, „Zajrzyj do moich snów”, a także serii fantastycznej „Nowe Mroczne Wieki”. Jego dzieła zostały przetłumaczone na język polski, niemiecki, czeski i węgierski.
Ukraińska pisarka i blogerka, autorka średniowiecznej trylogii fantasy typu „miecz i magia” pt. „Kryształowy zamek” (2022–2025), steampunkowej dylogii „Leoburg” (2019–2021), wojskowej kroniki dokumentalnej „W ogniowym kręgu. Obrona lotniska w Ługańsku” oraz szeregu opowiadań.
Urodziła się w mieście Snizhne w obwodzie donieckim, które od 2014 roku jest okupowane przez Rosję. Mieszka w Kijowie, pracuje w branży IT.
Ukraińska poetka, tłumaczka i literaturoznawczyni. Absolwentka filologii ukraińskiej Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki we Lwowie. Autorka pięciu tomików poetyckich: Degustacja uczuć (2010), Refleksje z jabłkami [Słownik kuszonej] (2013), Świat(ło) (2021), w dOMu (2022), tylko nie zabieraj (w spółautorstwie z Krzysztofem Michem, 2023).
Uczy języka ukraińskiego jako obcego oraz praktykuje i prowadzi zajęcia z jogi. Obecnie studiuje lingwistykę stosowaną na Uniwersytecie Warszawskim.
Dziennikarka specjalizująca się w tematyce wschodnioeuropejskiej.
Laureatka Nagrody im. Dariusza Fikusa (2024 i 2025), Nagrody Grand Press (2024) oraz Nagrody im.
Ryszarda Kapuścińskiego (2025). Od 2022 roku relacjonuje wojnę Rosji przeciwko Ukrainie.
Fotoreporter specjalizujący się w reportażach społecznych. Laureat Nagrody Grand
Press Photo (2021), Nagrody im. Dariusza Fikusa (2024) oraz Nagrody Grand Press (2024). Dokumentował wydarzenia m.in. w Syrii, Afganistanie i Górskim Karabachu.
Pisarz i lekarz weterynarii. Za powieść Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli (Powergraph, 2019) otrzymał Nagrodę Nike, Nagrodę im. Janusza A. Zajdla, Nagrodę Jerzego Żuławskiego, Nagrodę Nowej Fantastyki oraz European Science Fiction Society Award w kategorii Best Written Work of Fiction.
W 2022 r. ukazał się pierwszy tom jego trylogii „Agla” pt. Alef, za który Rak otrzymał Nagrodę Krakowa Miasta Literatury UNESCO, Nagrodę im. Janusza A. Zajdla, Nagrodę Nowej Fantastyki i Nagrodę im. Jerzego Żuławskiego.
Drugi tom pt. Aurora ukazał się w październiku 2023 r, otrzymał Srebrne Wyróżnienie w Nagrodzie im. Jerzego Żuławskiego.
Trzeci tom, Abraxas, ukazał się w 2025 r.
Autor libretta do opery Baśń o sercu, nominowanej do Nagrody Fryderyk oraz gry paragrafowej Dunder albo kot z zaświatu (Muduko, 2024).
Organizator:
Fundacja Historia i Kultura
Partnerzy:
Ukraiński Instytut Książki oraz Ambasada Ukrainy w Polsce
Ukraiński Instytut Książki – państwowa instytucja podlegająca Ministerstwu Kultury i Komunikacji Strategicznej Ukrainy, założona w 2016 roku.
UIK:
- realizuje politykę państwową w sektorze książki oraz angażuje się w ukraińską dyplomację kulturalną za granicą;
- popularyzuje ukraińską literaturę i czytelnictwo;
- jest platformą informacyjną dla wydawców, autorów, czytelników i wszystkich zainteresowanych ukraińską literaturą na całym świecie;
- wspiera tłumaczenia ukraińskiej literatury na języki obce.
Festiwal SIŁA SŁOWA jest dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
