Podczas Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie ogłoszono wyniki konkursu o Nagrodę Literacką Unii Europejskiej 2026. Laureatką została Dora Kaprálová z Czech za książkę „Mariborská hypnóza”. Dwa wyróżnienia specjalne powędrowały do Hélène Frédérick z Francji za „Lézardes” i do Vladimira Vujovicia z Czarnogóry za „Slobodni udarci”.
Laureatka Nagrody otrzymała 5 tys. euro, a zwycięska książka może liczyć wsparcie promocyjne i translatorskie.
Koordynatorami Nagrody są Federacja Wydawców Europejskich (FEP) oraz Europejska i Międzynarodowa Federacja Księgarzy (EIBF).
Głównym celem nagrody jest promocja współczesnej literatury europejskiej oraz wspieranie tłumaczeń i międzynarodowej wymiany literackiej. Nagroda obejmuje autorów z 41 krajów uczestniczących w programie Creative Europe i ma służyć budowaniu dialogu między kulturami poprzez literaturę.
Podczas spotkania w targową sobotę z udziałem nagrodzonych podkreślono szczególną rolę literatury w czasach rosnącej polaryzacji politycznej i konfliktów społecznych, jako narzędzia rozwijania empatii i lepszego rozumienia innych społeczeństw
– Napisałam książkę o fake newsach i mocy iluzji. Książka powstała częściowo jako reakcja na rozwój sztucznej inteligencji i jest próbą stworzenia języka oraz narracji trudnych do automatycznego naśladowania. Przede wszystkim to jednak poetycka refleksja na temat miłości, wiary i nadziei w czasach niepewności. To historia dająca nadzieję – mówiła Dora Kaprálová.
Hélène Frédérick opowiadała o swojej książce „Les Ardennes”. Jej publikacja wyrosła z zainteresowania historycznym związkiem ruchów anarchistycznych z zawodem korektora i redaktora tekstów. Podkreślała, że pisanie jest dla niej koniecznością wynikającą z głębokiej potrzeby wyrażania siebie. Autorka pochodzi z Quebecu, gdzie język francuski rozwijał się odmiennie niż we Francji. Jej zdaniem daje większą swobodę eksperymentowania z językiem. Ona traktuje język niemal jak ciało, które można „zamieszkiwać” i doświadczać fizycznie. Według autorki pisanie jest procesem nie tylko intelektualnym, ale również cielesnym i emocjonalnym.
Vladimir Vujović z kolei podkreślał siłę krótkiej formy. Jego „Slobodni udarci” to zbiór dziesięciu opowiadań. Nie jest to zbiór tematycznie jednolity, część tekstów opiera się na postaciach historycznych, a część jest całkowicie fikcyjna. Jak wskazywał, opowiadanie wymaga większej koncentracji i precyzji. Vujović zwrócił uwagę, że twórcy pochodzący z regionów silnie naznaczonych konfliktami politycznymi często są postrzegani jako rzecznicy swoich krajów. Jednocześnie wielu autorów pragnie wyjść poza lokalne narracje i uczestniczyć w szerszym dialogu literackim. (ET)
